Hội thảo được tổ chức nhằm nghiên cứu, đánh giá toàn diện những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra trong công tác bảo vệ dữ liệu cá nhân trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, dữ liệu ngày càng trở thành nguồn tài nguyên quan trọng đối với hoạt động quản lý nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh, trật tự. Đặc biệt, dữ liệu cá nhân được tạo lập, thu thập và xử lý với quy mô ngày càng lớn, kéo theo những nguy cơ về thu thập, sử dụng, chia sẻ, làm lộ, lọt và mua bán trái phép dữ liệu.

Đại tá, PGS.TS. Hoàng Anh Tuấn - Phó Giám đốc Học viện CSND đồng chủ trì điều hành phiên tham luận tại Hội thảo.

Hội thảo có sự tham dự của đông đảo các đại biểu, nhà khoa học, chuyên gia, lãnh đạo, chỉ huy và cán bộ thực tiễn đang công tác tại nhiều đơn vị thuộc Bộ Công an, các cơ sở đào tạo, nghiên cứu và Công an địa phương: Trung tâm Dữ liệu quốc gia; Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao; Cục Công nghệ thông tin; Cục Khoa học, Chiến lược và Lịch sử Công an; Cục An ninh đối ngoại; Học viện An ninh nhân dân; Học viện Cảnh sát nhân dân; Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I; Công an thành phố Hà Nội; Công an thành phố Hải Phòng; Công an tỉnh Quảng Trị; Công an tỉnh Hưng Yên; Công an tỉnh Thanh Hóa.… Việc tham dự của đông đảo các nhà khoa học cùng đội ngũ lãnh đạo, chỉ huy và cán bộ trực tiếp làm công tác thực tiễn đã tạo điều kiện để Hội thảo tiếp cận vấn đề bảo vệ dữ liệu cá nhân từ nhiều góc độ: lý luận, pháp lý, công nghệ, nghiệp vụ và thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Toàn cảnh buổi Hội thảo

Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu rộng phương thức quản lý, vận hành và cung cấp dịch vụ trong xã hội. Dữ liệu cá nhân hiện diện trong hầu hết các hoạt động, từ quản lý nhà nước, cung cấp dịch vụ công đến sản xuất, kinh doanh và giao dịch trên môi trường số. Cùng với sự gia tăng về số lượng và phạm vi xử lý dữ liệu cá nhân, các nguy cơ xâm phạm dữ liệu cũng trở nên phức tạp hơn.

Dữ liệu có thể bị thu thập, lưu trữ, sử dụng, chia sẻ, làm lộ, lọt hoặc mua bán trái phép với quy mô lớn. Đáng chú ý, dữ liệu cá nhân bị xâm phạm có thể trở thành nguồn nguyên liệu để các đối tượng lợi dụng thực hiện nhiều hành vi vi phạm pháp luật và tội phạm như lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, mở hoặc mua bán trái phép tài khoản ngân hàng, giả danh cơ quan, tổ chức và thực hiện các hoạt động phạm tội khác.

Đại tá, TS. Phạm Văn Dinh - Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin phát biểu tại Hội thảo

Đại tá Lê Văn Hóa - Phó Giám đốc Công an tỉnh Quảng Trị phát biểu tại Hội thảo

Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, đồng thời nâng cao năng lực tổ chức thực hiện và chủ động phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh với các hành vi, tội phạm xâm phạm dữ liệu cá nhân. Đối với lực lượng CAND, bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn gắn trực tiếp với nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức.

Trung tá Phạm Bảo Nguyên, Phó Trưởng phòng 5, Trung tâm Dữ liệu quốc gia phát biểu tại Hội thảo

Hội thảo tập trung trao đổi, phân tích và làm rõ nhiều vấn đề quan trọng liên quan đến công tác bảo vệ dữ liệu cá nhân theo chức năng của lực lượng CAND trên các nhóm vấn đề chính sau:

Thứ nhất, làm rõ những vấn đề lý luận, cơ sở pháp lý và thực tiễn triển khai công tác bảo vệ dữ liệu cá nhân tại Việt Nam; đồng thời phân tích những yêu cầu mới đặt ra trong quá trình chuyển đổi số, phát triển Chính phủ số và xã hội số.

Thứ hai, đánh giá tình hình tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến thu thập, sử dụng, chiếm đoạt, làm lộ và mua bán dữ liệu cá nhân; từ đó nhận diện những phương thức, thủ đoạn mới và các nguy cơ có thể phát sinh trong môi trường số.

Thứ ba, làm rõ vai trò, chức năng và kết quả công tác của lực lượng CAND trong phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến dữ liệu cá nhân.

Thứ tư, trao đổi về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện, qua đó đề xuất các giải pháp phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Thứ năm, nghiên cứu, đề xuất giải pháp hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; tăng cường ứng dụng khoa học - công nghệ và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện công tác bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Thượng tá, TS Sử Ngọc Anh, Phó Trưởng khoa, Khoa An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Học viện An ninh nhân dân phát biểu tại Hội thảo

Đại tá, PGS.TS. Hoàng Trọng Lực, Phó Trưởng phòng Viễn thông, tin học, cơ yếu, Công an thành phố Hà Nội phát biểu tại Hội thảo

Kỷ yếu Hội thảo tập hợp hơn 70 bài viết của các nhà khoa học, chuyên gia, lãnh đạo, chỉ huy và cán bộ thực tiễn trong lực lượng CAND. Các bài viết được triển khai theo nhiều hướng tiếp cận, tập trung vào: cơ sở lý luận về bảo vệ dữ liệu cá nhân; pháp luật, cơ chế và chính sách liên quan đến dữ liệu cá nhân; thực trạng công tác bảo vệ dữ liệu cá nhân; những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn; nhận diện các nguy cơ và phương thức, thủ đoạn xâm phạm dữ liệu cá nhân; vai trò của lực lượng CAND trong bảo vệ dữ liệu cá nhân; giải pháp về tổ chức, lực lượng, phương tiện và biện pháp nghiệp vụ; ứng dụng khoa học, công nghệ trong bảo vệ và quản trị dữ liệu. Kỷ yếu không chỉ có giá trị về mặt nghiên cứu khoa học mà còn cung cấp những luận cứ thực tiễn phục vụ công tác chỉ đạo, hoạch định chính sách và nâng cao hiệu quả bảo vệ dữ liệu cá nhân trong tình hình mới.

Thiếu tướng, TS. Nguyễn Ngọc Cương - Giám đốc Trung tâm Dữ liệu quốc gia phát biểu kết luận Hội thảo

Phát biểu kết luận Hội thảo, Thiếu tướng, TS. Nguyễn Ngọc Cương - Giám đốc Trung tâm Dữ liệu quốc gia ghi nhận và đánh giá cao những tham luận tâm huyết, sâu sắc của các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học, lãnh đạo, chỉ huy và cán bộ thực tiễn. Hội thảo đã góp phần làm rõ nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn về bảo vệ dữ liệu cá nhân; đánh giá tình hình tội phạm, vi phạm pháp luật có liên quan đến dữ liệu cá nhân; đồng thời làm rõ vai trò, chức năng của lực lượng CAND trong công tác này. Theo đó, bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ là yêu cầu chuyên môn, kỹ thuật mà còn là yêu cầu chính trị, gắn với bảo đảm quyền con người, quyền công dân, bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Đồng thời, phải đảm bảo hài hòa giữa bảo vệ dữ liệu cá nhân và khai thác dữ liệu phục vụ phòng, chống tội phạm. Đây là mối quan hệ phức tạp, đòi hỏi sự nghiên cứu đồng bộ trên nhiều phương diện, từ lý luận, pháp lý đến công nghệ và thực tiễn.

Trên cơ sở kết quả Hội thảo và những vấn đề được nhận diện, Thiếu tướng, TS. Nguyễn Ngọc Cương đề nghị Công an các đơn vị, địa phương tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, cần nâng cao nhận thức và trách nhiệm về bảo vệ dữ liệu cá nhân; nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện pháp luật, cơ chế, chính sách; xác định rõ trách nhiệm của từng lực lượng, từng cấp.

Bên cạnh đó, cần chú trọng đào tạo, bồi dưỡng và xây dựng nguồn nhân lực chuyên sâu; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và các giải pháp bảo mật, quản trị dữ liệu hiện đại; nâng cao năng lực phòng ngừa, phát hiện, điều tra và xử lý tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến dữ liệu cá nhân.

Việc tăng cường phối hợp liên ngành, hợp tác quốc tế, kiểm tra, giám sát, tuyên truyền và nhân rộng những mô hình, cách làm hiệu quả cũng được xác định là những nhiệm vụ cần thiết nhằm đưa công tác bảo vệ dữ liệu cá nhân đi vào chiều sâu, thực chất và tạo ra những kết quả thiết thực.

Các đại biểu tham dự Hội thảo

Hội thảo khoa học cấp Bộ “Bảo vệ dữ liệu cá nhân theo chức năng của lực lượng CAND - Những vấn đề lý luận và thực tiễn” là diễn đàn khoa học quan trọng để kết nối giữa nghiên cứu lý luận và thực tiễn công tác. Thông qua hơn 70 bài viết và các ý kiến trao đổi tại Hội thảo, nhiều vấn đề về cơ sở lý luận, pháp luật, thực trạng, nguy cơ và giải pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân đã được phân tích, đánh giá từ nhiều góc độ.

Kết quả Hội thảo góp phần cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật; đồng thời hỗ trợ công tác chỉ đạo, tổ chức thực hiện và nâng cao năng lực của lực lượng CAND trong bảo vệ dữ liệu cá nhân, đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự trong bối cảnh chuyển đổi số.