Đồng chủ trì Hội thảo có Thiếu tướng, PGS.TS. Trần Quang Huyên, Phó Giám đốc Học viện CSND; PGS.TS. Phạm Minh Sơn, Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền và PGS.TS. Mai Đức Ngọc, Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc thường trực Học viện Báo chí và Tuyên truyền. Tham dự Hội thảo có các nhà khoa học, chuyên gia, cán bộ, giảng viên và sinh viên của Học viện CSND và Học viện Báo chí và Tuyên truyền.
Toàn cảnh Hội thảo

Đồng chí PGS.TS. Phạm Minh Sơn - Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền phát biểu khai mạc Hội thảo
Hội thảo được tổ chức nhằm trao đổi những vấn đề lý luận, thực tiễn và đề xuất giải pháp xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong điều kiện chuyển đổi số. Trọng tâm là yêu cầu đổi mới phương thức quản trị quốc gia, hoàn thiện thể chế, kiểm soát quyền lực nhà nước và bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong môi trường số.
Trình bày báo cáo đề dẫn, Thiếu tướng, PGS.TS. Trần Quang Huyên nhấn mạnh, chuyển đổi số đang tác động trực tiếp đến phương thức tổ chức và thực thi quyền lực nhà nước. Dữ liệu, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo ngày càng tham gia sâu vào hoạt động quản trị, đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy quản lý, nâng cao chất lượng thể chế và trách nhiệm giải trình. Việc ứng dụng công nghệ phải gắn với nguyên tắc thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Thiếu tướng, PGS.TS. Trần Quang Huyên - Phó Giám đốc Học viện CSND báo cáo đề dẫn Hội thảo
Tại phiên tham luận, PGS.TS. Lưu Văn Quảng, Phó Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền trình bày những vấn đề lý luận đang đặt ra đối với xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền trong bối cảnh chuyển đổi số. Đại tá, TS. Nguyễn Hữu Phúc, Chủ nhiệm khoa Nhà nước và Pháp luật, Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng trao đổi về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với nhiệm vụ này. TS. Vũ Thị Thu Quyên, Trưởng khoa Nhà nước và Pháp luật, Học viện Báo chí và Tuyên truyền trình bày tham luận về đổi mới tư duy lập pháp đáp ứng yêu cầu của bối cảnh mới.



Các nhà khoa học tham luận tại Hội thảo
Về phía Học viện CSND, Đại tá, PGS.TS. Hoàng Trung Thực, Trưởng khoa Lý luận chính trị và Khoa học xã hội nhân văn trình bày tham luận “Hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước trong bối cảnh chuyển đổi số - góp phần phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam hiện nay”. Nội dung tham luận kết nối yêu cầu kiểm soát quyền lực với nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng; yêu cầu tăng cường công khai, minh bạch, kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình trong thực thi quyền lực nhà nước trên nền tảng số. Đây là vấn đề cần được xem xét gắn với những thay đổi trong cách thức thực thi công vụ khi các hoạt động của cơ quan nhà nước chuyển dịch lên môi trường số.

Đại tá, PGS.TS. Hoàng Trung Thực - Trưởng khoa LLCT và KHXHNV báo cáo tham luận tại Hội thảo
Tiếp nối phiên tham luận, Hội thảo tổ chức Tọa đàm bàn tròn với sự tham gia của PGS.TS. Vũ Văn Phúc, PGS.TS. Lê Văn Trung, PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Hoa, PGS.TS. Vũ Thị Loan và Thượng tá, TS. Trần Việt Hà, Phó Trưởng khoa Lý luận chính trị và Khoa học xã hội nhân văn, Học viện CSND. Phiên tọa đàm do TS. Trần Thái Hà, giảng viên Khoa Nhà nước và Pháp luật, Học viện Báo chí và Tuyên truyền điều hành.

Diễn giả tham gia Toạ đàm bàn tròn
Qua các tham luận và trao đổi, Hội thảo làm rõ những cơ hội mà chuyển đổi số mang lại đối với cải cách thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công trực tuyến, kết nối, chia sẻ dữ liệu và mở rộng sự tham gia của người dân. Đồng thời, các đại biểu nhận diện những thách thức về bảo vệ dữ liệu cá nhân, quyền riêng tư, an toàn, an ninh mạng và nguy cơ gia tăng khoảng cách số. Một nội dung được nhấn mạnh là yêu cầu kiểm soát quyền lực trong toàn bộ quá trình quản trị số. Cùng với xác định thẩm quyền, trách nhiệm của cơ quan và người có thẩm quyền, cần bảo đảm khả năng truy xuất, kiểm tra, giám sát đối với dữ liệu, quy trình, nền tảng và thuật toán tham gia vào quá trình ra quyết định. Các quyết định tác động đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân cần có căn cứ pháp lý rõ ràng, có thể kiểm chứng và được giải trình khi cần thiết.
Các ý kiến cũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về dữ liệu, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo; tăng cường liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan; nâng cao năng lực số, đạo đức công vụ và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ. Việc phát triển dịch vụ số cần đi đôi với bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo đảm cơ hội tiếp cận công bằng, nhất là đối với các nhóm dễ bị tổn thương.
Phát biểu tổng kết Hội thảo, PGS.TS. Mai Đức Ngọc - Phó Giám đốc thường trực Học viện Báo chí và Tuyên truyền khẳng định: các tham luận và ý kiến trao đổi đã góp phần làm rõ mối quan hệ giữa xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam với chuyển đổi số. Quá trình này cần kết hợp chặt chẽ giữa pháp luật, dữ liệu và công nghệ, trong đó công nghệ phải được đặt trong khuôn khổ pháp luật và phục vụ con người.

PGS.TS Mai Đức Ngọc - Phó Giám đốc thường trực Học viện Báo chí và Tuyên truyền phát biểu Tổng kết Hội thảo
Các luận cứ khoa học, đề xuất và kiến nghị tại Hội thảo sẽ được Ban Tổ chức tiếp thu, tổng hợp, chắt lọc để phục vụ công tác nghiên cứu, tham mưu, hoạch định chính sách; đồng thời làm tài liệu tham khảo cho quá trình xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong thời gian tới.
Đối với Học viện CSND, các chủ đề của Hội thảo có ý nghĩa quan trọng trong nghiên cứu, giảng dạy lý luận chính trị và pháp luật, nhất là những vấn đề về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng và bảo đảm quyền con người. Việc tiếp cận các vấn đề này trong bối cảnh chuyển đổi số giúp kết nối nghiên cứu về Nhà nước pháp quyền với những yêu cầu đặt ra đối với công tác của lực lượng Công an nhân dân.

Đại biểu tham dự Hội thảo
Việc phối hợp tổ chức Hội thảo giữa Học viện CSND và Học viện Báo chí và Tuyên truyền tạo điều kiện để các nhà khoa học trao đổi, kết nối những kết quả nghiên cứu về lý luận chính trị, pháp luật và quản trị nhà nước. Các nội dung thảo luận được kỳ vọng bổ sung luận cứ cho việc xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam phù hợp với bối cảnh chuyển đổi số, đồng thời cung cấp thêm tài liệu tham khảo cho hoạt động đào tạo và nghiên cứu khoa học tại hai Học viện.