I. THỰC TRẠNG ĐẤU TRANH PHẢN BÁC CÁC QUAN ĐIỂM SAI TRÁI, THÙ ĐỊCH TRONG MÔI TRƯỜNG GIÁO DỤC, ĐÀO TẠO CÔNG AN NHÂN DÂN
Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, quá trình chuyển đổi số quốc gia và sự bùng nổ của internet, mạng xã hội đã tạo ra những biến đổi sâu sắc trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Bên cạnh những giá trị tích cực mà công nghệ số mang lại, không gian mạng cũng trở thành môi trường thuận lợi để các thế lực thù địch, phản động và phần tử cơ hội chính trị gia tăng các hoạt động chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Với vai trò là trung tâm đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao cho lực lượng Công an nhân dân, các học viện, trường Công an nhân dân luôn là một trong những địa bàn trọng điểm mà các thế lực thù địch hướng tới nhằm thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Mục tiêu xuyên suốt của các hoạt động chống phá là phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, xuyên tạc chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, hạ thấp uy tín của lực lượng Công an nhân dân, từ đó làm suy giảm niềm tin chính trị, bản lĩnh cách mạng và ý thức trách nhiệm của cán bộ, giảng viên, học viên đối với sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.
Đáng chú ý, phương thức, thủ đoạn chống phá hiện nay đã có nhiều thay đổi theo hướng tinh vi, phức tạp và khó nhận diện hơn trước. Các đối tượng triệt để lợi dụng các nền tảng mạng xã hội xuyên biên giới để phát tán thông tin sai sự thật, thông tin xuyên tạc hoặc thông tin được cắt ghép có chủ đích nhằm định hướng dư luận theo hướng tiêu cực. Cùng với đó, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đã làm xuất hiện nhiều hình thức giả mạo mới thông qua công nghệ Deepfake, tạo ra các hình ảnh, video, âm thanh có độ chân thực cao, gây khó khăn cho việc nhận diện và kiểm chứng thông tin. Nhiều nội dung chống phá được ngụy trang dưới hình thức nghiên cứu học thuật, phản biện xã hội, góp ý chính sách hoặc bình luận thời sự nhằm tạo cảm giác khách quan, trung lập để từng bước tác động đến nhận thức của người tiếp nhận. Các vấn đề liên quan đến công tác cán bộ, công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, các vụ việc phức tạp được dư luận xã hội quan tâm, cũng như các vấn đề về dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo thường xuyên bị các thế lực thù địch khai thác, bóp méo và xuyên tạc nhằm phục vụ mục đích chống phá. Trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo Công an nhân dân, các đối tượng còn tập trung xuyên tạc mục tiêu đào tạo, môi trường giáo dục, công tác quản lý học viên và các hoạt động của lực lượng Công an nhằm tạo tâm lý hoài nghi, làm giảm uy tín của các cơ sở đào tạo trong lực lượng.
Trước tình hình đó, dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy Công an Trung ương và lãnh đạo Bộ Công an, các học viện, trường Công an nhân dân đã chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng tiếp tục được quan tâm, đổi mới cả về nội dung và hình thức; việc quán triệt, học tập các nghị quyết, chỉ thị của Đảng được duy trì nghiêm túc, nền nếp. Nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng được lồng ghép trong các chương trình đào tạo, bồi dưỡng, các đợt sinh hoạt chính trị, các hoạt động giáo dục truyền thống và giáo dục pháp luật. Các học viện, trường Công an nhân dân cũng từng bước xây dựng lực lượng nòng cốt tham gia đấu tranh trên không gian mạng, đẩy mạnh tuyên truyền thông tin chính thống, chủ động định hướng dư luận, góp phần nâng cao nhận thức chính trị, củng cố niềm tin và bản lĩnh cách mạng cho cán bộ, giảng viên và học viên. Đội ngũ giảng viên lý luận chính trị, khoa học xã hội và nhân văn ngày càng phát huy vai trò trong việc truyền tải các giá trị nền tảng của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm, đường lối của Đảng, qua đó góp phần hình thành năng lực nhận diện, phân tích và đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch cho người học.
Những kết quả đạt được đã góp phần quan trọng vào việc xây dựng và củng cố “thế trận tư tưởng” trong các học viện, trường Công an nhân dân. Nhận thức chính trị, ý thức trách nhiệm và bản lĩnh nghề nghiệp của đại đa số cán bộ, giảng viên và học viên tiếp tục được nâng cao; niềm tin đối với Đảng, Nhà nước và lực lượng Công an nhân dân được giữ vững. Nhiều phong trào nghiên cứu khoa học, các cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng được tổ chức và thu hút đông đảo cán bộ, giảng viên, học viên tham gia, tạo nên môi trường học thuật tích cực trong nghiên cứu, trao đổi và bảo vệ các giá trị tư tưởng của Đảng. Các hoạt động tuyên truyền, đấu tranh trên không gian mạng từng bước được triển khai bài bản hơn, góp phần lan tỏa thông tin tích cực, củng cố trận địa tư tưởng trong môi trường giáo dục, đào tạo Công an nhân dân.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong các học viện, trường Công an nhân dân vẫn còn một số hạn chế nhất định. Một bộ phận cán bộ, học viên còn hạn chế về kỹ năng nhận diện, sàng lọc và kiểm chứng thông tin trên môi trường số; khả năng phản biện và đấu tranh trực diện với các quan điểm sai trái còn chưa đồng đều. Nội dung và phương thức đấu tranh trong một số trường hợp chưa thật sự sắc bén, chưa theo kịp sự thay đổi nhanh chóng của các phương thức chống phá mới trên không gian mạng. Một số hoạt động giáo dục chính trị, tư tưởng vẫn còn nặng về truyền đạt kiến thức theo phương pháp truyền thống, chưa phát huy đầy đủ tính chủ động, sáng tạo của người học. Chất lượng các sản phẩm truyền thông phục vụ đấu tranh phản bác chưa đồng đều; việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các thành tựu của chuyển đổi số vào công tác dự báo, phát hiện và xử lý thông tin xấu độc còn nhiều hạn chế. Những vấn đề đó đặt ra yêu cầu phải tiếp tục nghiên cứu, đổi mới mạnh mẽ công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, coi đây là giải pháp căn cơ nhằm xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng, nâng cao “sức đề kháng” tư tưởng và năng lực đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch cho cán bộ, giảng viên và học viên trong các học viện, trường Công an nhân dân hiện nay.
II. NGUYÊN NHÂN CỦA NHỮNG HẠN CHẾ, BẤT CẬP TRONG ĐẤU TRANH PHẢN BÁC CÁC QUAN ĐIỂM SAI TRÁI, THÙ ĐỊCH TRONG MÔI TRƯỜNG GIÁO DỤC, ĐÀO TẠO CÔNG AN NHÂN DÂN
Những hạn chế, bất cập trong công tác đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch tại các học viện, trường Công an nhân dân thời gian qua xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm cả nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan. Việc nhận diện đầy đủ, toàn diện các nguyên nhân có ý nghĩa quan trọng trong việc đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong môi trường giáo dục, đào tạo Công an nhân dân hiện nay.
Trước hết, phải thấy rằng sự phát triển mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, quá trình chuyển đổi số và sự phổ biến của internet, mạng xã hội đã làm thay đổi căn bản môi trường tiếp nhận, trao đổi và lan truyền thông tin. Nếu như trước đây việc tiếp cận thông tin chủ yếu thông qua các kênh chính thống thì hiện nay mỗi cá nhân đều có thể trở thành người tạo lập, chia sẻ và phát tán thông tin trên phạm vi rộng. Điều này tạo ra những cơ hội lớn cho công tác tuyên truyền, giáo dục nhưng đồng thời cũng đặt ra nhiều thách thức đối với việc quản lý, định hướng và kiểm soát thông tin. Không gian mạng với đặc tính mở, tốc độ lan truyền nhanh, phạm vi tác động rộng và tính ẩn danh cao đã trở thành môi trường thuận lợi để các thế lực thù địch lợi dụng tiến hành các hoạt động chống phá bằng nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Sự xuất hiện của các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ tạo hình ảnh, âm thanh và video giả mạo đã làm gia tăng nguy cơ phát tán các thông tin sai sự thật với mức độ chân thực cao, gây khó khăn cho việc nhận diện và phản bác.
Bên cạnh đó, các thế lực thù địch, phản động và phần tử cơ hội chính trị không ngừng điều chỉnh chiến lược, phương thức hoạt động để thích ứng với sự phát triển của công nghệ và môi trường truyền thông hiện đại. Thay vì sử dụng những luận điệu chống phá mang tính cực đoan, công khai như trước đây, các đối tượng ngày càng chú trọng khai thác những vấn đề xã hội nhạy cảm, những vụ việc được dư luận quan tâm để lồng ghép các thông tin xuyên tạc, bóp méo hoặc dẫn dắt nhận thức theo hướng tiêu cực. Nhiều nội dung được trình bày dưới dạng phân tích, bình luận, nghiên cứu hoặc phản biện xã hội nhằm tạo cảm giác khách quan, từ đó tác động từng bước đến nhận thức, tư tưởng của người tiếp nhận. Chính sự thay đổi này đã làm cho việc nhận diện các quan điểm sai trái, thù địch trở nên khó khăn hơn, nhất là đối với những người còn hạn chế về kiến thức chính trị hoặc kỹ năng xử lý thông tin trên môi trường số.
Bên cạnh các yếu tố khách quan, những hạn chế trong công tác đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch còn xuất phát từ những nguyên nhân chủ quan. Trong một số trường hợp, nhận thức của một bộ phận cán bộ, giảng viên và học viên về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng chưa thật sự đầy đủ và sâu sắc. Một số người vẫn cho rằng đây là nhiệm vụ của các cơ quan chuyên trách hoặc của lực lượng nòng cốt, chưa nhận thức rõ trách nhiệm của bản thân trong việc tham gia đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Điều này dẫn đến tâm lý thụ động, thiếu chủ động trong phát hiện, nhận diện và xử lý các thông tin xấu độc xuất hiện trên không gian mạng.
Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng mặc dù đã có nhiều đổi mới nhưng ở một số nội dung, phương pháp triển khai vẫn chưa theo kịp yêu cầu của thực tiễn. Một số hoạt động giáo dục còn thiên về truyền đạt kiến thức, chưa chú trọng đúng mức đến việc hình thành kỹ năng tư duy phản biện, kỹ năng nhận diện thông tin sai lệch và kỹ năng đấu tranh trên không gian mạng. Việc gắn kết giữa giáo dục lý luận chính trị với các vấn đề thực tiễn đặt ra trong quá trình phát triển của đất nước, của lực lượng Công an nhân dân và của môi trường truyền thông số có lúc, có nơi chưa thật sự chặt chẽ. Điều này ảnh hưởng nhất định đến khả năng chuyển hóa nhận thức thành hành động và năng lực tự bảo vệ trước các tác động tiêu cực từ môi trường thông tin đa chiều hiện nay.
Một nguyên nhân đáng chú ý khác là việc xây dựng các sản phẩm truyền thông phục vụ công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong một số trường hợp còn thiếu tính hấp dẫn và chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu tiếp nhận thông tin của thế hệ trẻ. Trong bối cảnh người học ngày càng có xu hướng tiếp cận thông tin thông qua các nền tảng số với yêu cầu cao về tính trực quan, tốc độ và khả năng tương tác, nhiều nội dung tuyên truyền vẫn được thể hiện theo phương thức truyền thống, chưa tận dụng hiệu quả các hình thức truyền thông hiện đại như video ngắn, đồ họa thông tin, podcast hay các nền tảng truyền thông đa phương tiện. Điều này phần nào ảnh hưởng đến sức lan tỏa và hiệu quả định hướng tư tưởng trong môi trường số.
Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ trực tiếp tham gia công tác đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng mặc dù đã được quan tâm xây dựng nhưng vẫn còn những hạn chế nhất định về số lượng và chất lượng. Năng lực nghiên cứu chuyên sâu, kỹ năng phân tích dữ liệu, kỹ năng truyền thông số và khả năng ứng dụng công nghệ mới của một bộ phận cán bộ chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu nhiệm vụ trong bối cảnh các hoạt động chống phá ngày càng phức tạp. Việc phát hiện sớm các xu hướng thông tin, dự báo các nguy cơ tác động đến tư tưởng cán bộ, học viên và tổ chức đấu tranh phản bác một cách chủ động, kịp thời trong một số trường hợp còn gặp nhiều khó khăn.
Ngoài ra, nguồn lực đầu tư cho hạ tầng công nghệ, cơ sở dữ liệu số và các công cụ hỗ trợ công tác đấu tranh trên không gian mạng tại một số cơ sở đào tạo còn chưa tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các nền tảng phân tích thông tin hiện đại vào công tác nắm tình hình, giám sát dư luận và phát hiện thông tin xấu độc mới chỉ ở giai đoạn bước đầu. Sự kết nối, chia sẻ dữ liệu và phối hợp giữa các chủ thể tham gia công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong và ngoài lực lượng Công an nhân dân cũng còn những hạn chế nhất định, ảnh hưởng đến hiệu quả tổng thể của hoạt động đấu tranh.
Nhìn chung, những hạn chế, bất cập trong công tác đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong môi trường giáo dục, đào tạo Công an nhân dân là kết quả tác động tổng hợp của nhiều yếu tố khách quan và chủ quan. Trong đó, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số và sự thay đổi liên tục của các phương thức chống phá đặt ra những thách thức ngày càng lớn; đồng thời cũng đòi hỏi công tác giáo dục chính trị, tư tưởng phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức thực hiện. Đây là cơ sở quan trọng để nghiên cứu, đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong các học viện, trường Công an nhân dân thời gian tới.
III. GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ĐẤU TRANH PHẢN BÁC CÁC QUAN ĐIỂM SAI TRÁI, THÙ ĐỊCH TỪ GÓC NHÌN CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG
Từ thực trạng và những nguyên nhân đã phân tích, có thể thấy rằng nâng cao hiệu quả đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong môi trường giáo dục, đào tạo Công an nhân dân không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài gắn liền với công tác xây dựng lực lượng Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Trong đó, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng giữ vai trò đặc biệt quan trọng, là nền tảng để hình thành bản lĩnh chính trị, củng cố niềm tin, xây dựng ý thức trách nhiệm và nâng cao khả năng tự bảo vệ trước những tác động tiêu cực từ môi trường thông tin hiện nay. Vì vậy, việc đổi mới toàn diện nội dung, phương thức và tổ chức thực hiện công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cần được xác định là giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong các học viện, trường Công an nhân dân.
Trước hết, cần tiếp tục nâng cao nhận thức của cán bộ, giảng viên và học viên về vị trí, vai trò, ý nghĩa đặc biệt quan trọng của nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới. Thực tiễn cho thấy, chỉ khi mỗi cán bộ, giảng viên và học viên nhận thức đầy đủ rằng đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch là trách nhiệm chính trị của mọi tổ chức và cá nhân, chứ không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chuyên trách, thì mới tạo ra được sức mạnh tổng hợp trong toàn hệ thống giáo dục, đào tạo Công an nhân dân. Công tác tuyên truyền, giáo dục cần làm cho mỗi cán bộ, học viên hiểu rõ âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch, nhận thức sâu sắc mối quan hệ giữa bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng với bảo vệ Đảng, bảo vệ Nhà nước, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ nhân dân và bảo vệ chính lực lượng Công an nhân dân. Trên cơ sở đó hình thành ý thức tự giác, tinh thần trách nhiệm và thái độ chủ động trong nhận diện, đấu tranh với các biểu hiện sai trái, lệch lạc xuất hiện trong đời sống xã hội cũng như trên không gian mạng.
Cùng với việc nâng cao nhận thức, cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương pháp giáo dục chính trị, tư tưởng theo hướng hiện đại, thiết thực, gắn lý luận với thực tiễn và phù hợp với đặc điểm tâm lý, nhu cầu tiếp nhận thông tin của thế hệ trẻ trong thời đại số. Nội dung giáo dục cần thường xuyên cập nhật những vấn đề mới nảy sinh từ thực tiễn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, từ quá trình phát triển của đất nước, của lực lượng Công an nhân dân cũng như từ những biến động của tình hình thế giới và khu vực. Quá trình giảng dạy không chỉ dừng lại ở việc truyền thụ kiến thức lý luận mà phải chú trọng phát triển năng lực tư duy phản biện, kỹ năng phân tích, đánh giá thông tin và khả năng vận dụng lý luận vào giải quyết các vấn đề thực tiễn. Các phương pháp giảng dạy tích cực như thảo luận tình huống, mô phỏng các tình huống đấu tranh trên không gian mạng, tranh biện học thuật, nghiên cứu tình huống điển hình cần được đẩy mạnh nhằm tạo môi trường để người học rèn luyện khả năng nhận diện và phản bác các luận điệu sai trái ngay từ quá trình đào tạo.
Một yêu cầu có ý nghĩa quyết định là phải chú trọng xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng cho cán bộ, giảng viên và học viên trong các học viện, trường Công an nhân dân. Bản lĩnh chính trị không chỉ được hình thành từ quá trình học tập lý luận mà còn được tôi luyện thông qua thực tiễn công tác, học tập, rèn luyện và môi trường văn hóa của nhà trường. Do đó, cần tiếp tục tăng cường giáo dục truyền thống cách mạng, giáo dục lịch sử Đảng, lịch sử dân tộc, lịch sử lực lượng Công an nhân dân; đồng thời đẩy mạnh các hoạt động thực tế chính trị - xã hội, về nguồn, giáo dục truyền thống và các phong trào thi đua yêu nước. Thông qua đó góp phần củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, xây dựng động cơ học tập, rèn luyện đúng đắn và nâng cao khả năng miễn dịch trước các thông tin xấu độc, các luận điệu xuyên tạc, kích động của các thế lực thù địch.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, cần đặc biệt quan tâm xây dựng năng lực số và “miễn dịch tư tưởng số” cho cán bộ, giảng viên và học viên. Đây là yêu cầu mới, mang tính cấp thiết nhằm giúp mỗi cá nhân có đủ khả năng tự bảo vệ mình trước những nguy cơ từ môi trường mạng. Bên cạnh việc trang bị kiến thức về an ninh mạng, an toàn thông tin và đạo đức sử dụng mạng xã hội, cần chú trọng bồi dưỡng kỹ năng xác minh nguồn tin, kỹ năng phát hiện thông tin giả, kỹ năng nhận diện các sản phẩm Deepfake, kỹ năng phân tích và đánh giá độ tin cậy của thông tin. Đồng thời, cần xây dựng văn hóa ứng xử trên không gian mạng phù hợp với tư cách, trách nhiệm và chuẩn mực của người cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân, bảo đảm mỗi cán bộ, học viên vừa là người tiếp nhận thông tin có chọn lọc, vừa là chủ thể tích cực lan tỏa những giá trị đúng đắn, tích cực trong xã hội.
Bên cạnh đó, việc xây dựng đội ngũ giảng viên, báo cáo viên, tuyên truyền viên và lực lượng nòng cốt tham gia đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Đội ngũ này phải thực sự vững vàng về bản lĩnh chính trị, sâu sắc về lý luận, nhạy bén về thực tiễn và thành thạo các kỹ năng truyền thông hiện đại. Các học viện, trường Công an nhân dân cần quan tâm đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu về lý luận chính trị, truyền thông số, công nghệ thông tin, kỹ năng viết bài đấu tranh phản bác và kỹ năng tham gia các nền tảng truyền thông mới. Đồng thời, cần xây dựng cơ chế khuyến khích, động viên cán bộ, giảng viên tích cực nghiên cứu khoa học, tham gia các cuộc thi chính luận, các diễn đàn học thuật và trực tiếp tham gia đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng.
Một giải pháp quan trọng khác là đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong công tác giáo dục chính trị, tư tưởng và đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Các học viện, trường Công an nhân dân cần từng bước xây dựng hệ thống học liệu số, thư viện điện tử, cơ sở dữ liệu chuyên ngành phục vụ công tác giảng dạy, nghiên cứu và tuyên truyền. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ phân tích xu hướng thông tin cần được nghiên cứu triển khai nhằm nâng cao khả năng phát hiện sớm các nguy cơ, dự báo các vấn đề tư tưởng phát sinh và hỗ trợ hoạt động đấu tranh phản bác trên không gian mạng. Đồng thời, cần phát triển các nền tảng học tập trực tuyến, các hệ thống tương tác số và các công cụ hỗ trợ truyền thông hiện đại để nâng cao hiệu quả tiếp cận thông tin chính thống đối với cán bộ, giảng viên và học viên.
Song song với đó, cần chú trọng xây dựng hệ sinh thái truyền thông tích cực trong các học viện, trường Công an nhân dân. Thực tiễn cho thấy, trong điều kiện bùng nổ thông tin hiện nay, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch không chỉ dừng lại ở việc phản bác trực diện mà quan trọng hơn là chủ động tạo ra các dòng thông tin tích cực, chính thống, có sức lan tỏa mạnh mẽ trong xã hội. Các cơ sở đào tạo cần phát huy hiệu quả các cổng thông tin điện tử, fanpage, diễn đàn học thuật, bản tin điện tử, podcast, video truyền thông và các sản phẩm đa phương tiện khác nhằm tuyên truyền sâu rộng về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, truyền thống vẻ vang của lực lượng Công an nhân dân và những thành tựu nổi bật của đất nước. Thông qua đó góp phần hình thành môi trường thông tin lành mạnh, tăng cường sức đề kháng xã hội trước các thông tin xấu độc và các luận điệu chống phá.
Để nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, cần tăng cường hơn nữa sự phối hợp giữa các học viện, trường Công an nhân dân với các đơn vị chức năng trong và ngoài lực lượng. Sự phối hợp này cần được thực hiện trên các mặt công tác như trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, tổ chức nghiên cứu khoa học, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung và triển khai các hoạt động tuyên truyền, giáo dục. Đồng thời, cần phát huy vai trò của các cơ quan báo chí Công an nhân dân, các cơ sở nghiên cứu lý luận, các trường đại học, học viện trong và ngoài lực lượng nhằm tạo nên sức mạnh tổng hợp trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Việc kết hợp chặt chẽ giữa công tác giáo dục, công tác quản lý, công tác tuyên truyền và công tác đấu tranh trên không gian mạng sẽ góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính bền vững của nhiệm vụ này trong thời gian tới.
Trong tổng thể các giải pháp nêu trên, giáo dục chính trị, tư tưởng vừa là mục tiêu, vừa là phương thức và cũng là nền tảng căn bản để xây dựng “sức đề kháng tư tưởng” cho cán bộ, giảng viên và học viên các học viện, trường Công an nhân dân. Chỉ khi mỗi cán bộ, giảng viên và học viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, có tri thức lý luận sâu sắc, có năng lực số và kỹ năng phản biện cần thiết thì mới có thể chủ động nhận diện, kiên quyết đấu tranh và phản bác có hiệu quả các quan điểm sai trái, thù địch, góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.
IV. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
Để nâng cao hiệu quả đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong môi trường giáo dục, đào tạo Công an nhân dân từ góc nhìn công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, bên cạnh sự nỗ lực của các học viện, trường Công an nhân dân, cần có sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và phối hợp chặt chẽ của các cấp, các ngành, các lực lượng có liên quan.
Đối với Đảng ủy Công an Trung ương và lãnh đạo Bộ Công an, cần tiếp tục quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong lực lượng Công an nhân dân; thường xuyên tổng kết thực tiễn, bổ sung, hoàn thiện các chủ trương, giải pháp phù hợp với sự phát triển của khoa học công nghệ và những biến động của môi trường an ninh truyền thông hiện đại. Đồng thời, cần tăng cường đầu tư nguồn lực cho các học viện, trường Công an nhân dân trong việc xây dựng hạ tầng số, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, hệ thống học liệu điện tử và các nền tảng công nghệ phục vụ công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, nghiên cứu khoa học và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng. Bên cạnh đó, cần quan tâm đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, giảng viên có trình độ chuyên sâu về lý luận chính trị, truyền thông số, trí tuệ nhân tạo và an ninh mạng nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Đối với các học viện, trường Công an nhân dân, cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, chương trình và phương pháp giáo dục chính trị, tư tưởng theo hướng hiện đại, thực tiễn, lấy người học làm trung tâm và tăng cường khả năng tương tác, trải nghiệm. Cần chủ động nghiên cứu, xây dựng các mô hình giáo dục phù hợp với đặc điểm của thế hệ học viên trong thời đại số; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số vào quá trình giảng dạy, học tập và quản lý giáo dục. Đồng thời, cần chú trọng xây dựng môi trường văn hóa học đường lành mạnh, dân chủ, kỷ cương; tăng cường công tác nắm bắt tình hình tư tưởng, dư luận trong cán bộ, giảng viên và học viên; chủ động phát hiện, xử lý và định hướng đối với những vấn đề có khả năng tác động đến nhận thức, tư tưởng của người học.
Đối với các đơn vị chức năng trong lực lượng Công an nhân dân, cần tăng cường phối hợp với các cơ sở đào tạo trong trao đổi thông tin, dự báo tình hình, nhận diện các phương thức, thủ đoạn chống phá mới của các thế lực thù địch; đồng thời hỗ trợ xây dựng các tài liệu chuyên đề, tình huống thực tiễn và các sản phẩm truyền thông phục vụ công tác giáo dục chính trị, tư tưởng. Việc kết hợp chặt chẽ giữa các đơn vị nghiệp vụ với các cơ sở đào tạo sẽ góp phần nâng cao tính thực tiễn, tính chiến đấu và hiệu quả của hoạt động đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong toàn lực lượng.
Đối với đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý giáo dục và học viên các học viện, trường Công an nhân dân, cần không ngừng nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ lý luận, năng lực chuyên môn và kỹ năng số; chủ động nghiên cứu, cập nhật kiến thức mới; tích cực tham gia các hoạt động nghiên cứu khoa học, các cuộc thi chính luận và các diễn đàn học thuật về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Mỗi cán bộ, giảng viên và học viên cần nhận thức rõ trách nhiệm cá nhân trong việc xây dựng, bảo vệ hình ảnh người cán bộ Công an nhân dân; thực hiện nghiêm các quy định về sử dụng internet, mạng xã hội; đồng thời chủ động lan tỏa các giá trị tích cực, góp phần tạo dựng môi trường thông tin lành mạnh, an toàn và giàu tính định hướng.
KẾT LUẬN
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, mang tính sống còn đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, quá trình chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng đang làm thay đổi sâu sắc phương thức tiếp nhận, truyền tải và tác động của thông tin, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch đối với Đảng, Nhà nước và lực lượng Công an nhân dân ngày càng trở nên tinh vi, phức tạp hơn. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tiếp tục nâng cao hiệu quả đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có môi trường giáo dục, đào tạo Công an nhân dân.
Thực tiễn cho thấy, các học viện, trường Công an nhân dân không chỉ là nơi đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho lực lượng Công an nhân dân mà còn là môi trường trực tiếp hình thành bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, ý thức tổ chức kỷ luật và tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân cho mỗi cán bộ, chiến sĩ tương lai. Vì vậy, hiệu quả đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong môi trường giáo dục, đào tạo Công an nhân dân phụ thuộc rất lớn vào chất lượng và hiệu quả của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng. Đây không chỉ là hoạt động truyền thụ tri thức lý luận mà còn là quá trình xây dựng niềm tin, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, hình thành năng lực tư duy chính trị và khả năng tự bảo vệ trước những tác động tiêu cực của các luồng thông tin xấu độc.
Qua nghiên cứu thực trạng cho thấy, mặc dù công tác đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong các học viện, trường Công an nhân dân thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, góp phần giữ vững trận địa tư tưởng, củng cố niềm tin chính trị và xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, song vẫn còn tồn tại những hạn chế nhất định xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Những thách thức mới của thời đại số đòi hỏi công tác giáo dục chính trị, tư tưởng phải tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ hơn nữa cả về nội dung, phương thức và hình thức tổ chức thực hiện.
Trong thời gian tới, cần tiếp tục quán triệt sâu sắc các quan điểm, chủ trương của Đảng về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; phát huy vai trò của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng trong xây dựng bản lĩnh chính trị, “sức đề kháng” tư tưởng và năng lực phản biện cho cán bộ, giảng viên, học viên. Đồng thời, cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng môi trường truyền thông tích cực, phát huy sức mạnh tổng hợp của các lực lượng tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Chỉ khi mỗi cán bộ, giảng viên và học viên thực sự trở thành một chủ thể tích cực trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng thì công tác đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch mới đạt được hiệu quả bền vững, góp phần xây dựng lực lượng Công an nhân dân thật sự cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội trong tình hình mới.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, tập I, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
2. Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, tập II, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
3. Bộ Chính trị (2018), Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới.
4. Bộ Chính trị (2022), Nghị quyết số 12-NQ/TW ngày 16/3/2022 về đẩy mạnh xây dựng lực lượng Công an nhân dân thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.
5. Ban Bí thư Trung ương Đảng (2021), Kết luận số 21-KL/TW ngày 25/10/2021 về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.
6. Đảng ủy Công an Trung ương (2023), Nghị quyết về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng trong Công an nhân dân giai đoạn mới.
7. Đảng ủy Công an Trung ương (2023), Chỉ thị về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong Công an nhân dân.
8. Bộ Công an (2023), Đề án xây dựng lực lượng Công an nhân dân thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đến năm 2030.
9. Hội đồng Lý luận Trung ương (2022), Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
10. Hội đồng Lý luận Trung ương (2023), Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới – Một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
11. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2023), Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội.
12. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2023), Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội.
13. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2023), Giáo trình Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội.
14. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2024), Kỷ yếu Hội thảo khoa học quốc gia về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số.
15. Nguyễn Phú Trọng (2022), Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
16. Nguyễn Phú Trọng (2023), Kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, góp phần xây dựng Đảng và Nhà nước ta ngày càng trong sạch, vững mạnh, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
17. Tạp chí Cộng sản (2022-2025), Các bài viết về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới.
18. Tạp chí Lý luận chính trị (2022-2025), Các công trình nghiên cứu về giáo dục chính trị, tư tưởng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
19. Tạp chí Công an nhân dân (2022-2025), Các bài nghiên cứu về công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, xây dựng lực lượng Công an nhân dân và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.
20. Tạp chí Khoa học và Chiến lược Công an (2022-2025), Các nghiên cứu về an ninh tư tưởng, an ninh mạng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong Công an nhân dân.
21. Bộ Thông tin và Truyền thông (2024), Sổ tay nhận diện và phòng, chống tin giả, tin sai sự thật trên không gian mạng.
22. Ban Tuyên giáo Trung ương (2023), Tài liệu bồi dưỡng công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới.
23. Ban Tuyên giáo Trung ương (2024), Tài liệu tập huấn nghiệp vụ công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng trên không gian mạng.
24. Bộ Công an (2024), Kỷ yếu Hội thảo khoa học “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong Công an nhân dân trước yêu cầu chuyển đổi số quốc gia”.
25. Các báo cáo tổng kết công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, công tác xây dựng Đảng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tại các học viện, trường Công an nhân dân giai đoạn 2021–2025.